بدين معنا كه علت تحمل ديه توسط آنان ، قرار گرفتن ايشان در طبقات ارث است ، نه اينكه هركس از قاتل ارث مىبرد از عصبه به شمار مىرود و در نتيجه با وجود طبقهء نخست ، عاقلهء همان طبقه باشد نه طبقه دوم . 4 آيا عاقله شامل پدر و جدّ پدرى و نيز فرزندان جانى مىشود يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 5 زن ، نابالغ و ديوانه هرچند از وارثان باشند ، داخل در عاقله نيستند ؛ 6 چنان كه فقير از خويشاوندان پدرى عهده‌دار ديه نخواهد بود . 7 خويشان پدرى كه از پدر و مادر يكىاند بر آنان كه تنها از پدر يكى هستند ، مقدم‌اند ؛ هرچند برخى در مقدم بودن آنان اشكال كرده‌اند . 8 2 . مُعتِق : با نبودن خويشاوندان پدرى يا تهى دستى آنان ، نوبت به آزاد كنندهء جانى مىرسد و او عاقلهء جانى خواهد بود . درصورت فوت معتق ، خويشاوندان پدرى او و با فقدان آنان ، آزاد كنندهء قبلى و در صورت نبود او خويشان پدرى او عهده‌دار ديه خواهند بود . اگر معتق زن باشد ، خويشان پدرى او متحمل ديه مىشوند نه معتق . اگر چند نفر با هم جانى را آزاد كرده باشند ، همهء آنان عاقلهء او به شمار مىروند . 9 3 . ضمان جريره : با نبود خويشان پدرى و معتق يا فقر آنان ، نوبت به ضامن جريره ( - - ) جريره ) مىرسد و او عاقلهء جانى محسوب مىشود 10 ( - - ) ولاء ) . 4 . امام : در صورت نبود خويشان پدرى و معتق و ضامن جريره يا تهى دستى او ، نوبت به امام عليه السّلام مىرسد و او عاقلهء جانى خواهد بود . البته در اينكه در اين صورت ، امام مطلقا ضامن ديه است يا تنها در صورتى كه جانى نيز تهى دست باشد ، اختلاف است . بنابر قول دوم ، در صورت توانايى جانى بر پرداخت ديه ، او بايد ديه را بپردازد . در اينكه امام عليه السّلام ديه را از مال خود مىپردازد يا از بيت المال ( - - ) بيت المال ) اختلاف است . 11 موارد ثبوت ديه بر عاقله : بدون ترديد ديهء جنايت عمدى در صورت رضايت دادن اولياى مقتول يا فرد